متن درس    معنی متن         تاریخ ادبیات        خودآزمایی          لغات جدید             معرفی

 

درس سوم

 

رزم رستم وسهراب(2)

                       به    كشتي    گرفتن      بر آويختند                       ز تن  خون   و  خوي  را  فرو  ريختند

                  بزد  دست  سهراب  چون پيل مست                       بر آوردش  از  جاي  و   بنهاد   پست

                  يكي    خنجر        آبگون    بر كشيد                       همي  خواست از تن سرش  را  بريد

                  به  سهراب  گفت  اي  يل  شير  گير                      كمند افكن  و   گرد  و  شمشير  گير

                  دگرگونه   تر     باشد       آيين     ما                       جز   اين    باشد    آرايش   دين    ما

                  كسي  كاو  به   كشتي   نبرد   آورد                       سر     مهتري     زير      گرد      آورد

                  نخستين  كه پشتش  نهد  بر   زمين                       نبرد  سرش  گر چه   باشد   به  كين

                  دلير    جوان    سر   به   گفتار    پير                       بداد   و   ببود   اين   سخن   دل  پذير

                  رها   کرد زو دست و   آمد  به دشت                       چو   شيري  كه  بر  پيش آهو گذشت

                  همي  گرد  نخجير   و    يادش   نبود                       از  آن   كس   كه   با   وي  نبرد آزمود

                  چو   رستم  ز  دست  وي  آزاد  شد                       به   سان    يكي    تيغ     پولاد    شد

                  خرامان    بشد   سوي    آب    روان                       چنان   چون   شده   باز   جويد    روان

                  بخورد آب و روي و سر و  تن بشست                      به   پيش   جهان  آفرين   شد  نخست 

                  همي  خواست   پيروزي  و  دستگاه                      نبود   آگه  از   بخشش    هور   و   ماه

                  و زان  آب  چون  شد  به   جاي  نبرد                      پر  انديشه   بودش   دل   و   روي   زرد

                  چو   سهراب  شير   اوژن  او  را بديد                      ز     باد     جواني      دلش     بر  دميد

                  چنين گفت كاي رسته  از چنگ شير                      جدا   مانده    از   زخم   شير   دلير  ...

 

بار ديگر دو پهلوان به  كشتي گرفتن پرداختند امّا اين بار :

                  غمي    بود     رستم    بيازيد     چنگ                    گرفت   آن  بر   و   يال    جنگي    پلنگ

                  خم     آورد     پشت      دلير     جوان                    زمانه       بيامد         نبودش         توان  

                  زدش   بر  زمين   بر   به  كردار    شير                    بدانست   كاو    هم    نماند     به    زير

                  سبك  تيغ   تيز   از   ميان   بر   كشيد                    بر       شير        بيدار دل         بر  دريد

                  پيچيد   و   زان   پس   يكي    آه   كرد                    ز   نیك   و    بد    انديشه     كوتاه   كرد

                  بدو  گفت  كاين  بر  من  از  من  رسيد                    زمانه     به    دست     تو     دادم   كليد

                  كنون   گر   تو   در   آب   ماهي  شوي                   و گر  چون   شب  اندر   سياهي   شوي

                  و  گر  چون  ستاره   شوي  بر   سپهر                   ببري    ز   روي      زمين       پاك     مهر

                  بخواهد   هم   از    تو   پدر   كين   من                   چو   بیند   كه   خاك   است    بالين  من

                  از    اين     نامداران      گردن    كشان                   كسي  هم   برد   سوي  رستم    نشان 

                  كه سهراب كشته است و افكنده خوار                   تو  را  خواست   كردن   همي    خواستار

                  چو بشنيد  رستم , سرش خيره گشت                  جهان   پيش   چشم   اندرش تيره گشت 

                  بپرسيد   زان   پس  كه  آمد   به هوش                  بدو    گفت     با    ناله    و     با   خروش

                  كه  اكنون  چه  داري  ز  رستم نشان ؟                  كه  كم    باد    نامش    ز  گردن   كشان

                  بدو  گفت  ار ايدون * كه   رستم  تويي                  بكشتي     مرا     خيره     از     بد خويي

                  ز   هر  گونه    اي    بودمت     رهنماي                  نجنبيد     يك      ذره     مهرت    ز   جاي

                  كنون   بند     بگشاي     از     جوشنم                  برهنه    ببين      اين       تن        روشنم

                  چو   بگشاد  خفتان  و   آن   مهره   ديد                 همه     جامه    بر    خويشتن    بر    دريد

                  همي  ريخت  خون  و  همي  كند موي                  سرش   پر   ز خاك  و   پر    از   آب   روي

                  بدو  گفت  سهراب  كاين بد تري  است                  به    آب     دو     ديده     نبايد     گريست

                  از اين خويشتن كشتن اكنون چه  سود؟                چنين    رفت  و    اين    بودني    كار    بود

 

 

 

بیاموزیم